Rejestracja

Kuchnia hiszpańska

Hiszpańska kuchnia
Hiszpanie są narodem, który wyjątkowo upodobał sobie życie towarzyskie. Bardzo otwarty styl bycia oraz czas wypełniony przyjacielskimi i rodzinnymi spotkaniami niewątpliwie sprzyja kultywowaniu tradycji przyrządzania i spożywania dobrego jedzenia.
 

To podobno Hiszpanie spędzają najwięcej swojego czasu na jedzeniu ze wszystkich narodów europejskich. Więcej niż znani ze swojej sztuki kulinarnej Włosi i Francuzi. Zamiłowanie do dobrej kuchni mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego sprawiło, że do Hiszpanii jedzie się też po to, żeby spróbować miejscowych specjałów. Będąc tam warto choć raz pozwolić sobie na swojego rodzaju ekstrawagancję spędzając na jedzeniu i pogawędkach w miejscowych restauracjach i barach cały dzień.   Samo podejście Hiszpanów do ich tradycyjnej kuchni jest niemalże rytuałem. Przywiązują dużą wagę do kultywowania zwyczaju wspólnego jedzenia poza domem w weekendy. A w dni pracujące niemalże wszyscy odwiedzają swoje ulubione bary, gdzie spożywają śniadania, obiady a od czasu do czasu wpadają na kawę lub małą przekąskę. Wieczorem, wracając z pracy wpadają na "las copas", czyli napić się wina, piwa, cydru (na północy Hiszpanii), zwykle w towarzystwie przyjaciół lub sąsiadów. Hiszpanie nie przejmują się zbytnio liczeniem kalorii, nie mają obsesji na punkcie diety oraz smukłej sylwetki, co więcej jedzenie stanowi niejednokrotnie oś spotkań towarzyskich. Oczywiście, tak jak w innych częściach Europy, w Hiszpanii można spotkać na ulicy fast-food-owe sieci, jednakże zwyczaj szybkiego jedzenia produktów niezbyt wysokiej jakości, nie jest w Hiszpanii ani ceniony, ani bardzo rozpowszechniony. Hiszpanie są dumni ze swojej tradycji kulinarnej, a głównie z takich produktów jak m.in. szynka iberyjska, tortilla, paella, wyśmienite sery czy owoce morza i w pełni korzystają z dobrodziejstw swojej świeżej, bogatej, zdrowej, a przede wszystkim smacznej kuchni, która jest nierozłączna z ich kulturą, co znakomicie widać podczas ich licznych świąt (fiestas) i festynów ulicznych.

kuchnia hiszpańska
kuchnia w hiszpanii

Jak w każdym południowym kraju, dobór składników do przygotowywania jedzenia, sposób podania, a wreszcie same potrawy znacząco różnią się w zależności od regionu i dostępności określonych produktów w danym okresie. W Hiszpanii, na północy, gdzie zimy są dość zimne i wilgotne, jedzenie jest cięższe, z dużą ilością dań mięsnych, mocniej przyprawione i niestety czasem dość tłuste. Galicja słynie z najlepszych owoców morza. Katalonia charakteryzuje się bardziej międzynarodową kuchnią i dlatego trudno porównywać ją z innymi regionami Hiszpanii. Jednak to z kuchni katalońskiej pochodzi znany i ceniony w całej Hiszpanii deser crema catalana, czyli iberyjska wersja francuskiego kremu brulee, deseru kremowego na bazie jaj, śmietany, cukru i wanilii. W regionie Walencji i Alicante wiele nawet najmniejszych miejscowości ma swoje unikalne potrawy, których receptury bywają zagadką nie wychodzącą poza mury lokalnych cocinas. Natomiast kuchnia andaluzyjska wiedzie prym w całej Hiszpanii i z pewnością stanowi symbol kultury hiszpańskiej rozpoznawalny w całej Europie i na świecie. Dzieje się tak za sprawą przekąsek tapas, których znaczenie w hiszpańskiej sztuce kulinarnej ma taką samą wagę, jak obecność makaronów i pizzy w kuchni włoskiej.

Andaluzja to raj dla osób, które są entuzjastami sztuki tapas, czyli wędrówki od baru, do baru po małą, smaczną i często bardzo wyszukaną przekąskę, którą podaje się z wybranym drinkiem. Oczywiście tym najbardziej polecanym trunkiem do tego typu przekąsek są setki rodzajów win z hiszpańskich winnic, czasem dostępne tylko na miejscu, bo wyprodukowane w małych, rodzinnych bodegach. Jest wiele legend dotyczących genezy tej tradycji. Jedna z nich mówi, że pierwsza tapa wymyślona była z potrzeby chwili, aby nakryć czymś kielich króla Alfonsa XIII, który chciał wznieść toast na tarasie nadmorskiej restauracji, a niesiony bryzą kurz mieszał się z zawartością królewskiego kielicha. Żeby zakryć kielich (tapar to po hiszpańsku oznacza "nakrywać") sprytny właściciel restauracji ukroił kawałek chleba, nałożył na nią plaster znakomitej dojrzewającej szynki iberico i podał go królowi na kielichu, chroniąc zawartość królewskiego naczynia przed tym co niósł nadmorski wiatr. Królowi tak zasmakowało wino w połączeniu z przekąską, że zachwycony natychmiast poprosił o dokładkę i tak ponoć narodził się ten zwyczaj picia wina wraz z małym posiłkiem. Inna wersja głosi, że tapas pochodzą z pewnego baru w Sevilli, gdzie po raz pierwszy zostały wymyślone, aby zakryć kielichy ze słodkim winem jerez przed natrętnymi muszkami owocowymi, które skuszone owocowym zapachem wina nagminnie topiły się w zawartości szkła, utrudniając klientom delektowanie się tym specjałem. Ten charakterystyczny dla Sewilli bar wciąż serwuje jerez i inne wina wraz z tradycyjnymi tapas. Trudno w nim tylko o miejsce w porze kolacji, ponieważ opisywany w popularnych przewodnikach, jest celem odwiedzin wielu turystów odwiedzających Sewillę. Jaka by nie była prawdziwa geneza powstania sztuki tapas, bez wątpienia wywodzi się ona z Andaluzji i z tego regionu została przejęta i czasem twórczo przetworzona (np. baskijskie pinchos) w innych regionach Hiszpanii. Bazując na niezwykłej pomysłowości kucharzy w Hiszpanii bardzo popularne są konkursy tapas, w czasie których można się naocznie, a także za pomocą własnych kubków smakowych przekonać, że hiszpańscy kucharze potrafią stworzyć z tej przekąski prawdziwe dzieła sztuki kulinarnej. Niestety tylko w Andaluzji, Almerii, części Kastylii i regionu Walencji najpopularniejsze tapas są serwowane gratis, czyli wliczone w cenę drinka. W innych regionach Hiszpanii za tę przekąskę trzeba zapłacić, ale z racji popularności i niewielkich rozmiarów tapa nie jest droga.
menu w hiszpanii

Odpowiednikiem tapas w Andaluzji jest paella w Walencji – to właśnie z tego regionu pochodzi ta znana potrawa, której głównym składnikiem jest uprawiany w tym regionie ryż, przyprawiony szafranem (również lokalnym specjałem) i przygotowany z wybranymi przez kucharza lub klienta restauracji składnikami tj. mięsem, warzywami lub owocami morza.

paella
 
Typowe hiszpańskie dania
Jeśli chodzi o zupy to najbardziej tradycyjną zupą, pochodzącą z Andaluzji jest gazpacho – zmiksowany chłodnik pomidorowo-ogórkowy z czosnkiem i innymi aromatycznymi przyprawami. Z Kastylii pochodzi zupa czosnkowa - gęsty bulion z dużą ilością czosnku oraz callos (flaczki), przyrządzane jednak inaczej niż w Polsce - z papryką. Do innych znanych dań kuchni kastylijskiej należą: tortilla – omlet z ziemniaków i jaj, a z wędlin jamón serrano (szynka dojrzewająca) i chorizo (pikantna kiełbasa paprykowa). Z dań głównych najbardziej znana jest oczywiście walencyjska paella, ale bogactwo serwowanych na różny sposób ryb, mięs (jagnięcina, wołowina, wieprzowina), pierogów (empanadas) sprawia, że każdy znajdzie coś odpowiedniego dla siebie.
 
tapas
 
Hiszpańskie śniadanie
Piękny, słoneczny poranek w samym sercu Andaluzji, wśród gajów oliwnych, pośród palm i w roztaczającej się woni drzew cytrynowych, pomarańczowych czy migdałowych - to wymarzone wręcz miejsce, aby o poranku wyjść na taras i zjeść śniadanie na świeżym powietrzu.
 
hiszpańska paella
W typowo hiszpańskim śniadaniu dominują słodkości, czyli np. pączki, które Hiszpanie nazywają churros. Różnią się jednak od naszych pączków i wyglądem i trochę smakiem. Są mniejsze, podłużne, bardzo słodkie i podaje się gorącą czekoladą, w której Hiszpanie je maczają, aby były jeszcze bardziej słodkie. Churros con chocolate to jedno z najbardziej ulubionych przez Hiszpanów dań śniadaniowych. Często jedzą je w pobliskim barze, razem z aromatyczną kawą z ekspresu, wśród znajomych i sąsiadów. Bar stanowi miejsce spotkań towarzyskich zarówno rano, przed pracą, jak i w ciągu dnia, w przerwie na posiłek oraz, a może przede wszystkim, wieczorem, po pracy. W barze często ludzie się spotykają od wielu lat w podobnym gronie. Wszyscy się ze sobą witają, pozdrawiają się, ucinają sobie pogawędkę, czytują gazety a czasem dyskutują o poważnych sprawach. Dla tych którzy nie są przyzwyczajeni do takiej dawki słodkości z samego rana, w barach oferowane są śniadania z kuchni europejskiej (nawet pożywne śniadania angielskie). W zależności od regionu serwuje się też różnego typu omlety czy grzanki ze specjalnie przygotowanym sosem pomidorowym na bazie oliwy z oliwek, przyprawianego odrobiną czosnku i obowiązkowo z szynką serrano. Popularne są też klasyczne tosty na słodko lub na słono.
 
Obiad w Hiszpanii
Dynamiczny wzrost liczby obcokrajowców w Hiszpanii z pewnością wpłynął na tradycyjną kuchnię hiszpańską wprowadzając do niej nowe smaki i nowe, nieznane dotychczas potrawy.
 
hiszpańskie tapas

W Hiszpanii nieco inaczej wygląda harmonogram spożywania posiłków niż w Polsce. Lunch, czyli wczesny obiad spożywany ok. 13.00 - 14.00, je się w czasie tzw. sjesty i nie jest to najbardziej sycący ani najdłuższy posiłek w ciągu dnia. Po lunchu Hiszpanie do godziny 16.00 odpoczywają, śpią, spędzają czas z rodziną. Jest to typowo hiszpański zwyczaj, niepraktykowany właściwie nigdzie indziej w Europie na taką skalę. Sjesta to dla każdego Hiszpania niemalże rzecz najważniejsza w życiu – nikt nie ma prawa wtedy zakłócić spokoju, zadzwonić, żądać załatwienia sprawy itd. W dużych miastach, tam, gdzie większość Hiszpanów pracuje w międzynarodowych firmach i korporacjach niestety nie ma czasu ani możliwości praktykowania sjesty. Jest to dla nich szczególnie dotkliwe, zwłaszcza, że w sektorze usług np. w bankach tradycyjna przerwa na lunch i odpoczynek jest praktykowana nawet w Madrycie.

 

Wspólne spożywanie posiłków o stałych porach to po prostu coś, nad czym nie można przejść obojętnie – to styl życia. Hiszpanie jedzą obiad najczęściej na zewnątrz: w barze, w restauracji, w winiarni czy w ogródkach restauracyjnych. Tam serwuje się tzw. menú del día – czyli zestaw lunchowy, na który najczęściej składają się: przystawka, danie główne, deser i kieliszek wina lub napój. W głębi półwyspu zamiast przystawki podaje się często zupę z pieczywem, natomiast na danie główne najczęściej serwuje się mięso lub rybę do wyboru. Na deser podawane są najczęściej świeże owoce lub jedno z bardzo słodkich hiszpańskich ciastek. Kieliszek wina można zastąpić innym napojem: wodą, sokiem lub tzw. caña, czyli małym piwem. Cena zestawu lunchowego waha się od 7-15 euro. Pora obiadowa najczęściej trwa ok. 2h. Potem jest jeszcze chwila czasu na odpoczynek w czasie sjesty. Jedzenie jest oczywiście wyśmienite.

 
Tradycja jedzenia tapas
Tradycja jedzenia tapas jest w całej Hiszpanii praktykowana niemalże przez wszystkich, nie tylko miejscowych, ale też rezydentów i turystów. Najbardziej popularne tapas można skosztować w barach, w chirringuitos (barach na plaży) czy w restauracjach, szczególnie w weekend, kiedy większość Hiszpanów spędza wolny czas poza domem, udając się na liczne imprezy, festyny czy spotkania z przyjaciółmi.
 
hiszpańskie jedzenie

Tradycyjne wyjście na tapas to odwiedzanie po kolei barów i tawern, żeby spróbować w nich różnego rodzaju przekąsek wraz z odpowiednim drinkiem. Choć tapas możemy zamówić niemal wszędzie, są miejsce wyspecjalizowane w serwowaniu tych przekąsek – wtedy ich wybór jest największy i są one wyeksponowane w centralnym miejscu danej restauracji. Zdarza się, że klient pokazuje barmanowi na jaką przekąskę ma najbardziej ochotę, ale czasem, zwłaszcza gdy tapa jest wliczona w cenę drinka, o jej wyborze decyduje barman. W restauracjach tapas podawane są po prostu jako przystawka przy zamówieniu dania głównego. Tak czy inaczej, jedzenie tapas jest charakterystyczne tylko dla Hiszpanii i trzeba koniecznie choć raz w życiu spróbować tej tradycji, zwłaszcza regionach, które z tego słyną - Andaluzja, Kastylia, Kraj Basków z przekąskami pinchos.

 

Przygotowywanie tradycyjnych tapas zależy oczywiście od dostępności składników w danym regonie i w danej porze roku. Wszystkie składniki tapas muszą być wysokiej jakości i skrupulatnie wybierane przez szefów kuchni, gdyż to właśnie dobre tapas przyciągają klientów do barów, a nie alkohole, których asortyment jest wszędzie podobny. Na tym też polega piękno tapas – w zależności od miejsca i pory roku są one inne, a ich różnorodność powoduje, że nie mogą się znudzić. Tapas bowiem przyrządza się niemal ze wszystkiego - z wędlin i wyrobów mięsnych, z ryb i z owoców morza, często są w nich pachnące warzywa, czasem owoce, świeże oliwki, orzechy, migdały itd. Mogą być pod postacią pierogów (empanadas) o różnym nadzieniu, sałatek warzywnych lub małych wieloskładnikowych kanapek. Razem ze kuflem zimnego piwa, kieliszkiem wina, szklanką cydru czy choćby z aromatyczną kawą z ekspresu smakują wyśmienicie i nawet obcokrajowcom szybko przypadają do gustu szybko wchodząc w kulinarne przyzwyczajenie.

 
Kolacja w Hiszpanii
Najważniejszą, a zarazem najbardziej zaskakującą dla obcokrajowców rzeczą w sposobie jedzenia Hiszpanów jest pora spożywania posiłków.
 
Podczas gdy śniadanie i obiad je się mniej więcej o podobnej godzinie w całej Europie, to kolacje Hiszpanie jedzą zdecydowanie najpóźniej ze wszystkich narodów europejskich. Prawdziwa, hiszpańska kolacja z rodziną czy przyjaciółmi zaczyna się dopiero o godzinie 21.00-22.00. To jest, zdaniem Hiszpanów, odpowiednia pora na rozpoczęcie największego i najbardziej sycącego posiłku dnia. Kolację najczęściej rozpoczyna się od kieliszka wina, chleba z czosnkiem lub przekąski tapas. Nawet w dni robocze kolacja zwykle kończy się grubo po północy. Najzabawniejsze jest to, że tak późne kolacje spożywa się wspólnie ze starszymi osobami oraz dziećmi, które mimo późnej pory są wciąż pełne energii. Dzieje się tak, ponieważ zarówno dzieci, jak i dorośli, odsypiają tę część nocy w czasie popołudniowej sjesty. Po prostu ze względów klimatycznych (częste upały) aktywność przesuwa się z popołudnia na godziny wieczorne i nocne. Zaproszenia na typową hiszpańską kolację nigdy się nie odmawia, ponieważ jest to dowód szacunku i sympatii ze strony zapraszającego. W dobrym tonie jest przyjście nieco później niż godzina, na którą byliśmy zaproszeni, nigdy wcześniej. Ten sposób biesiadowania integruje grono znajomych, ale też stanowi podstawę życia rodzinnego, w porze kiedy już wszyscy są obecni w domu. Tak czy inaczej kolacja to najważniejszy posiłek w ciągu dnia w Hiszpanii i warto mieć świadomość szczególnej oprawy jaka jej towarzyszy.
jedzenie w hiszpanii
 
Alkohol w Hiszpanii
Alkohol w Hiszpanii jest spożywany dość często, głównie ze względu na towarzyski charakter Hiszpanów. Częste spotkania w gronie znajomych, rodzinne uroczystości, fiesty miejskie, liczne dni wolne od pracy w święta państwowe i kościelne powodują, że Hiszpanie piją relatywnie dużo i często, ale trudno tam dostrzec w miejscach publicznych osoby, które z alkoholem przesadziły. Dzieje się tak, ponieważ spożywane są głównie alkohole niskoprocentowe i w niewielkich ilościach. Nawet piwo Hiszpanie zwykle serwują w kufelku lub szklance (caña) o pojemności 0,2 l, a szklane naczynia często trzymają w lodówce. Zapewne dzieje się tak ze względu na klimat. Podczas upałów alkohol szybko się ogrzewa i szybko też może uderzyć do głowy. Z tego powodu w barach podaje się małe szklanki, tak aby piwo nie zdążyło się ocieplić, a klient mógł zamówić mniejszą ilość trunku, jeśli sobie tego życzy. Podobnie z winem, bary są wyposażone w lodówki do wina, aby podawać je we właściwej temperaturze. Wypicie kieliszka wina do lunchu (nawet w godzinach pracy) jest czymś absolutnie naturalnym, kawa z odrobiną sherry to właściwie narodowa tradycja. Co więcej, prowadzenie samochodu po wypiciu kieliszka czy dwóch nie jest zagrożone żadnymi sankcjami. Po pierwsze dopuszczalny jest pewien poziom alkoholu we krwi kierowcy (w Hiszpanii 0,5 promila a w Polsce tylko 0,2 promila), a po drugie, ze względu na brak problemów z pijanymi kierowcami, Guardia Civil, czyli lokalna policja, traktuje kierowców dość liberalnie. Jakkolwiek nie rekomendujemy prowadzenia samochodu po alkoholu, warto wiedzieć, że w Hiszpanii nie jest to szczególnie napiętnowane, więc spokojnie można wrócić do domu samochodem prosto z baru po skonsumowaniu 2-3 tapas w towarzystwie niewielkiego drinka.
 

W Hiszpanii picie alkoholu jest czymś absolutnie naturalnym i neutralnym. Picie wina do obiadu jest normalnym zwyczajem i nie budzi absolutnie żadnych większych emocji, nawet w pracy. Warto po przyjeździe do Hiszpanii skosztować tamtejszego wina i znaleźć swoje ulubione. Hiszpanie piją wino właściwie przy każdej okazji - na spotkaniu towarzyskim, biznesowym, z rodziną, z przyjaciółmi – każda okazja jest dobra.

 

Najbardziej znanym regionem z produkcji wina w Hiszpanii jest La Rioja. Wina z tego właśnie regionu, z bardzo różnych winiarni są szeroko dystrybuowane zarówno na terenie całej Hiszpanii, jak i zagranicą. W ostatnich latach równie popularne stały się znakomite wina z prowincji Ribera del Duero, która, jak sama nazwa wskazuje, rozciąga się nad brzegiem malowniczej rzeki Duero. Wina mają swoje określone klasy w zależności od długości leżakowania w beczkach. W ten sposób wyróżnić można następujące klasy wina: joven, crianza, reserva oraz gran reserva. Najlepsze, a zarazem najdroższe wino, jest przeznaczone do konsumowania wraz z wykwintnym posiłkiem (gran reserva). Natomiast do zwykłego obiadu, na co dzień pije się vino de casa, które jest młodym winem, czyli joven. Do tapas i na spotkaniach towarzyskich zwykle podaje się wina ze średniej półki czyli crianza lub trochę dłużej dojrzewające w beczce wino klasy reserva.

lokalna hiszpańska kuchnia
typowa hiszpańska kuchnia

Hiszpanie czasem dodają coca-coli do wina, wtedy taki napój nazywa się calimocho, Fanta i Sprite z winem tworzą zaś tinto de verano, natomiast wino ze świeżymi owocami to sangria. Sherry pije się w zależności od regionu, najczęściej regionalnej produkcji. Piwo pija się w Hiszpanii w mniejszych ilościach niż wino, ale również ono jest dobrej jakości. Hiszpania jest krajem górzystym, a dla produkcji piwa podstawą jest dobra woda, jakiej ze względu na liczne górskie ujęcia nie brakuje. W supermarketach można kupić piwo w różnych opakowaniach i o różnej pojemności (popularne są butelki 1 litr), ale w barach jest ono podawane najczęściej w małych szklankach 0,2-0,3 l. Wyróżnić można następujące hiszpańskie marki piwa: San Miguel, Cruzcampo, Mahou, Alhambra - wszystkie smakują znakomicie, szczególnie, gdy pije się je na plaży razem z hiszpańskimi tapas, czy też na typowo hiszpańskich fiestas.

 
Supermarkety w Hiszpanii
W Hiszpanii spotkać można rozbudowaną sieć supermarketów i hipermarketów zarówno w centrach miast, jak i na przedmieściach – wtedy najczęściej stanowią część tzw. centro comercial - czyli centrum handlowego. Wraz z innymi sklepami tworzą duży kompleks handlowy, w którym można kupić wszelkie niezbędne rzeczy do domu.
 
hiszpańskie wino

Jako że jedzenie jest bardzo ważną sferą życia w Hiszpanii, supermarkety są pełne zdrowej, starannie dobranej, a przede wszystkim bardzo smacznej żywności. Świeże owoce i warzywa, doskonały wybór mięs (wołowina, wieprzowina, jagnięcina, króliki, dziczyzna) oraz bogaty asortyment ryb i owoców morza oraz serów (z mleka krowiego, owczego, koziego) to największe kulinarne atuty hiszpańskiego rynku żywności.

 

Hiszpanie z dużą pieczołowitością podchodzą od sposobu przechowywania i podawania jedzenia, żywność jest zawsze świeża i dobra. Widać to szczególnie w przypadku ryb, owoców morza i mięs, które są przechowywane i sprzedawane w niemal sterylnych warunkach. Dobro narodowe, jakim są ryby i owoce morza zasługuje na szczególnie miejsce w diecie każdego Hiszpana. Dużą popularnością cieszą się także typowe hiszpańskie mercado (bazary), gdzie można kupić wszystkie produkty, zwłaszcza uprawiane i przyrządzane tradycyjnymi metodami, ale największą popularnością cieszą się tam dojrzewające w południowym słońcu owoce i warzywa, które kuszą swoim bogactwem kolorów i zapachów.

 

Ceny produktów w hiszpańskich supermarketach są zbliżone do polskich, dlatego koszty życia rezydentów w Hiszpanii utrzymują się na takim samym, albo bardzo zbliżonym poziomie, co w naszym kraju. Różnica polega na tym, że jedzenie jest znacznie lepsze: warzywa smakują o każdej porze roku, ryby i owoce morza są wyśmienite i można je jeść z powodzeniem każdego dnia, a szynki jamón serrano i hiszpańskie sery owcze przyprawią niejednego o zachwyt.

 
 

Potrzebujesz więcej informacji na ten temat?
Napisz do nas